بقراط وجالينوس ( تعريب : حنين بن اسحاق )
3
كتاب البقراط في الأخلاط ، كتاب الغذاء لبقراط ، كتاب جوامع جالينوس في العناصر
[ مقدمه ] بسمهتعالى سه كتاب از بقراط جايگاه ومنزلت علمي واخلاقى حكيم بزرگ ، بقراط بالاتر از آن است كه نياز به معرفى داشته باشد چنانكه وى را نخستين كسى مىدانند كه كتابت دانش پزشكى وپذيرش دانشجو براي آموزش طب ، زدودن خرافات از پزشكى را در تمدن عظيم يونان آغاز كرده است . أو از خاندان اسقلبيوس حكيم ومبدع قوانين مدون پزشكى در طب يوناني است . صاحب عيون الانباء عمر وى را 95 سال ومدت اشتغال أو به آموزش وتأليف كتب پزشكى را 79 سال نوشته است تاريخ ولادت أو را 460 قبل از ميلاد وطبعا سال وفات وى را سال 365 قبل از ميلاد دانستهاند : نقش آثار علمي بقراط در دانش پزشكى بخصوص پس از ترجمه آنها به زبان عربى كمنظير است علىرغم اينكه آثار وى از سرچشمههاى اصلى طب دوران تمدن اسلامى وطب سنتي ما است اعتراف سيريل الگود كه در صفحات آغازين كتاب تاريخ پزشكى إيران وخلافت شرقي ، مبين ورود نظريه أركان أربعة ودر پى آن أخلاط أربعة از فلسفه إيراني به يوناني است ، جاى تأمل بسيار دارد . سوگندنامه معروف بقراط كه پس از گذشت حدود 25 قرن هنوز در سطح جهان بهعنوان زيربناى سوگندنامه هاى طب شناخته مىشود سرشار از روحيه احساس مسئوليت ومبتنى بر فلسفه زهدگراى فيثاغورث است ومورد تجليل واعزاز دانشمندان دوره تمدن اسلامى است تا جايى كه مقاله دوم از كتاب أول كامل الصناعة الطبية اثر علي بن عباس مجوسي اهوازى سراسر برگفته وتشريح شده از همان سوگندنامه معروف أو است . أكثر كتب بقراط را نابغة ديگر عالم پزشكى قديم يعنى جالينوس كه از استوانههاى مكتب طبي اسكندريه واز بزرگان طب قديم وأستاذ الاساتيد دانشمندان طب دوره تمدن اسلامى است شرح كرده است چنانكه علاوة بر أو بسيارى از دانشمندان إيراني ومسلمان نيز همچون أبى الصادق نيشابورى ، عبد اللّه بن عزيز سيواسى ، موفق الدين عبد اللطيف بغدادي ، امين الدولة أبو الفرج بن يعقوب ، ابن نفيس ( علي بن أبى الحزم قرشي ) ، صدقه بن منجاى سامرى . . . به شرح آثار وى پرداختهاند . بيشترين آثار وى توسط حنين بن إسحاق وشاگردانش به زبان عربى ترجمه شده است .